श्रीराम उवाच । कथैतज्ज्ञायते युक्त्या कथमेतत्प्रसिध्यति । न्यायानुभूत एतस्मिन्न ज्ञेयमवशिष्यते ॥ १ ॥
śrīrāma uvāca | kathaitajjñāyatē yuktyā kathamētatprasidhyati | nyāyānubhūta ētasminna jñēyamavaśiṣyatē || 1 ||
Translation
Rāma said: By what reasoning is this known, and how is it established? When it has been experienced by right reasoning, nothing is left to be known.
Word by word
- kathā
- by what
- ētaj
- (etat) this
- jñāyatē
- is known
- yuktyā
- reasoning
- katham
- how
- ētat
- it
- prasidhyati
- is established
- nyāya
- by right reasoning
- anubhūta
- when it has been experienced
- ētasmin
- it
- na
- nothing
- jñēyam
- to be known
- avaśiṣyatē
- is left
Meaning
At the end of the last sarga Vasiṣṭha promised to show by reasoning that what is seen is Brahman. Rāma, the commentary says, asks for that reasoning now: you said "what is seen here is Brahman alone"; by what reasoning is it known, how is it proved? For once it is experienced through reasoning, nothing remains to be known. He is not asking for a belief but for a proof that ends the search.
